Rottemeren 24 januari 2013

Uit eigen archief, de Rottemeren (net ten noordoosten van Rotterdam), op.. ja wanneer eigenlijk? Nog niet zo heel lang geleden hoor. Huiskamervraag! Wanneer was deze laatste schaatsperiode? Aanvullen met eigen beelden mag –  lijkt me leuk!

pluim_06260_0_00_60

Gistermorgen breaking news in het ensemble van het Europese weermodel hoor. Na zeker twintig hopeloze pluimen (H/T Snowman) gezien te hebben: een verdraaid lekkere! Terecht werd verder opgemerkt: “echt een flink cluster”.  We praten dan over de termijn van +240u en verder; aan het eind van de (hoge resolutie) hoofdrun, zo net na kerst. Meteo-fictie gebied dus, maar hoopgevend zeker in vergelijking met wat we gewend waren. We kunnen als we wat specifieker kijken zelfs twee koude(re) clusters ontwaren: één koud-kwakkel en één met ijsdagen.  Hoe groot is die kans? Altijd een beetje lastig die 50 lijntjes te tellen; vaak uiteraard erg dicht op elkaar.

vareps_Tn_latest_06260_00

De staafdiagrammen bieden uitkomst. Hier de uitsplitsing van de 0u run van gistermorgen met de minimum temperturen.

vareps_Tx_latest_06260_00

En hier de maxima. Wanneer we de grens trekken bij beneden normale temperaturen (vorst in de nacht en overdag <4 graden) zien we dat zo’n 30% van de leden die richting op gaat.

vareps_Snow_latest_06260_00

De afwezigheid van de sneeuwkansen -nergens groter dan 4% (op 2e kerstdag) maakt duidelijk dat het om hogedruk-invloeden gaat. De meeste leden vertegenwoordigen een hoog boven onze contreien (met stralingskou dus), een enkel een Scandinavisch hoog met de geliefde transportkou.

z500_15122900_15121900

Hoger in de atmosfeer is  ook in de hoofdrun zelfs een -wat westelijker gelegen- omega Ω blokkade te bespeuren. Komt die westelijk genoeg te liggen dan kan koude lucht voor langere tijd over West-Europa uit gaan stromen.

t850_15122900_15121900

Ook op het 850 hPa vlak -zeg maar 1500 meter hoogte- is wellicht een verrassing in de maak. Op deze kaart is over 240 uur de warme lucht die thans zo hardnekkig tot ver in het noordoosten van Europa zit ineens verdwenen. Wat kunnen we concluderen? Twee dingen. Ten eerste: we weten het inderdaad nooit zeker. Over een dag of tien kan alles toch zo maar ineens anders zijn. Twee: alles hangt enorm af van de details. Komt de hogedrukinvloed maar net net even iets verder oostelijk te liggen gaat het feest gewoon -weer- niet door en kan de kou bijvoorbeeld via Oost-Europa uitzakken tot in Griekenland, waar we uiteraard niets aan hebben.

pluim_06260_0_00_60_1

In de titel de bifurcatie: ik wil er nog even wat dieper op ingaan. Duur woord; wat betekent het eigenlijk? In de meteorologie zoals wij die bedrijven: niets meer of minder dan: splitsing of tweedeling.

800px-Lorenz_system_r28_s10_b2-6666

Feitelijk zit er veel meer achter de term: die behelst onder meer het beschrijven van de deterministische chaos zoals dat in de wis- natuurkunde (waar ook het weer aan onderhevig is!) gedaan wordt. En zo komen we weer bij de vlinder van Lorenz uit. Maar dat gaat veel te ver. Lees er hier meer over als  je geïnteresseerd bent. Voor nu: de clusters die te destilleren zijn uit de ensembleleden laten dan zien dat er een verandering op komst is en er twee scenario’s  mogelijk zijn.

pluim_06260_0_00_60_2

Als een Y-splitsing zoals Hajo eerder weleens heeft uitgelegd. Daarvoor de pluim maar even 90 graden gedraaid. Dit is een duidelijke hoor! Het ensemble laat zien dat er op het moment twee serieuze richtingen mogelijk zijn: aanhoudend warm of duidelijk koud(er). Want let vooral het omcirkelde gebied: een tussenweg lijkt er niet te zijn. Nu is het zoals genoemd natuurlijk maar 30% kans. Toch is dat -t.o.v. van al die voorgaande runs- vanuit het niets een zeer hoopgevend signaal wat mij betreft. Spannend wat de komende runs gaan brengen.

pluim_06260_0_12_60

Dus de daaropvolgende pluim: die van gisteravond. Een iets afgenomen kans: circa 20%.

ScreenHunter_635 Dec. 20 09.55

Overigens nog lang geen schaatsruns. Ook de allerkoudste uitbijters niet. Want pff. De temperatuur van het binnenwater bedraagt thans bijna 10 graden, net als de bodemtemperatuur. We moeten van héél ver komen. Maar het begin is er en we hebben nog tijd genoeg; ruim twee maanden. Als we nog op de schaats komen zal dat wellicht pas bij een tweede vorstperiode zijn. En al is het maar om van de vorstloze decembermaand af te komen (nooit eerder voorgekomen); duimen maar!

pslv_15122906_15122000

De hoofdrun van vanmorgen laat een enorm hogedrukgebied zien met zeker hoger in de atmosfeer opnieuw die omega Ω blokkade.

tmp2_15122906_15122000

Maar met uitbreiding te ver zuidelijk en oostelijk zodat de kou ons niet kan bereiken en inderdaad te ver oostwaarts naar het zuiden stroomt. Maar wat we ook zien: er kan zich zo maar flink wat kou opbouwen ten noordoosten van ons. Terecht werd door Erwin in de reacties opgemerkt dat dat toch wel snel moet gaan gebeuren ander wordt het nooit meer wat deze winter.

ensemble-verwachting-detail15

Ook de pluim van deze morgen is consistent te noemen en biedt dus enig perspectief. Al met al hoopvolle ontwikkelingen; benieuwd naar de volgende runs!


Leo

Leo, chemisch analist, 50 jaar, is sinds zijn vroege jeugd enorm in (winter)weer- en sport geïnteresseerd. Zijn eerste sinterklaas-surprise was dan ook een ingevroren scheurkalender van Jan Pelleboer. Sinds de opkomst van het internet en vooral de toegankelijkheid van alle gegevens ging hij zich er wat verder in verdiepen. Tegelijkertijd kwam hij als vanzelf op de site van Hajo Smit uit. Dankzij mooie interactie met een aantal anderen die reageerden op de artikelen van Hajo ontstond het idee daar wat meer mee te gaan doen.

32 reacties

Gesloten voor reacties.