Per toeval spotte ik ergens dat de grote jaarlijkse International Snow Science Workshop (ISSW) deze dagen in Innsbruck plaatsheeft. Gisteren was de public viewing dag en op weg naar de Dolomieten moest ik toch die kant op. Ja de hoofdstad van de Alpen ligt ook best centraal in de Alpen merk je dan weer. Nou midden in de stad parkeerde ik in de City & Congress parkeergarage en hoppa daar was ik.

Lawines en Innsbruck horen bij elkaar. De rand van de stad heeft te maken met maar liefst twee potentiële megalawines. Stel je dat eens voor voor een stad als Tilburg om maar eens iets te noemen. Het cirkeltje links is trouwens het Hafelekar. Het hoogste punt van mijn favoriete kleine skigebied, de Nordkette.

Ik loop een beetje chaotisch door de exposanten en sponsors van het gebeuren heen. SLF uit Davos mag natuurlijk niet ontbreken en op hun poster zie je al dat er grote voortgang wordt gemaakt met simulatie van het sneeuwdek en ook van lawines in beweging. Nuttig voor elke freerider en toerskiër (die Duits, Engels, Frams of Italiaans kan) is de WhiteRisk online learning applicatie. Juist voor Nederlanders die vaak niet in de sneeuw zijn een leuke manier om meer met je sport bezig te zijn.

Het andere grote nieuwtje van ISSW Innsbruck 2018 was dat Tirol, Zuid-Tirol en Trentino de productie van lawinebulletins hebben samengevoegd in een systeem. De Android en iPhone apps en de website die daarbij horen heten avalanche.report. Maar voor zover ik kan zien is het nog net niet live of zo.

Sommige van de vele tientallen gepresenteerde wetenschappelijke studies hebben een fors “mythbusters-gehalte”. Vooral deze dan. Met een heli een auto in de baan van een lawine plaatsen en dan de lawine detoneren en aan die auto meten wat er gebeurt.

Bovenstaande studie vond ik erg tof. Met een modern model kijken of je een catastrofale lawine uit 1803 kunt simuleren. Goed aan de hand van verhalen en sporen van destijds bepalen hoe die lawine was verlopen. En dan kijken of je het met een modern model kunt nadoen.

En dan die toch wel verrassende conclusie dat de simulatie niet helemaal aan de verwachtingen voldeed en dat men dit wijt aan een ander soort sneeuwdek aan het einde van de Kleine IJstijd. Tja hadden onze voorouders toen maar geskied en hadden we die verhalen nog. Duizenden jaren schitterende sneeuw in de hooggebergten en niemand die het benutte.

Natuurlijk is er een “complex” aan bedrijven en bedrijfjes rond sneeuw en lawines ontstaan. Zo ook het Zwitserse GeoPraevent. Die zijn net met een mooi project in Noorwegen bezig samen met de universiteit van Trømso.

Je hebt daar een dorpje met amper honderd zielen waar je echt geen dure lawinebarrières kunt gaan bouwen. Dat kost miljoenen. Goedkoper is dan een detectiesysteem dat op de toegangsweg automatisch een stoplicht op rood zet als er een lawine op weg is. Nice.

Dit deed me denken aan mijn afstudeerwerk als klimaatwetenschapper. Ik deed toen een parametrisatie voor bodemvocht (niet het grondwater, maar het regenwater dat in de bovenste grondlaag tijdelijk wordt vastgehouden). Hier zien we een parametrisatie van fSCA. Dat is de fractie van de grond die met sneeuw bedekt is. EN dat wil je dan op subgridniveau in je model hebben. Dus niet voor een groot gridvak wel wit/niet wit, maar een getalletje er tussenin dat recht doet aan gedeeltelijk sneeuwdek bijvoorbeeld met noord- en zuidhellingen.

Deze hierboven vond ik wel weer leuk om te zien hoe de wetenschapsfinanciering werkt. Op zich bewijst deze studie niets voor of tegen global warming (door door mensen uitgestoten CO2) maar het schurkt er tegenaan. En dan zet je altijd zo’n bijzinnetje in je onderzoeksvoorstel en in je uiteindelijke paper. Dus wil je de trends van de kleur van WC-papier onderzoeken moet je er gewoon bij zetten “in relatie tot klimaatverandering” en dan is het gewoon kassa. Ik ken klimaatsceptische gletsjeronderzoeker die op die manier zijn fundamentele (los van welke politiek dan ook) studies aan Chileense gletsjers rond kreeg.

Dan schijnt er een discussie te zijn over de voors en tegens van gasexplosies met waterstof…. super schoon natuurlijk…. of toch liever met….

…. ouderwetse bommen en granaten. In dit apparaat passen er twaalf in. Kun je toch minstens een maand of twee vooruit. Wat ik niet wist…. die explosies geven een drukpuls van 1 kPa. Als we weten dat de standaardatmosfeer 1013hPa is….. dan is de klap van zo’n bom 1% extra luchtdruk. Lijkt weinig maar…. die standaardatmosfeer komt wel overeen met 1kg op elke cm² van je lichaam…. 1% daarvan is 10 gram. Stel je hele lijf is een object van 1m2 dan heb je dus 10.000 keer 10 gram tegen je aan…. is dus 10 keer 10kg…. is dus grofweg een klap als van een object van 100kg. OK dat leidt tot heftige schade dus. Daarom dus detonatie op afstand.

Om te weten waar je bommetjes moet gooien moet je weten hoe de sneeuw door de wind wordt verspreid. Dat hebben ze in Slowakije in de Lage Tatra onderzocht. Die Lage Tatra heeft een kaarsrechte kam van ongeveer 2000m hoog en is dus een dankbaar rekenobject.

Dat zijn ook modelberekeningen die “kunnen” in tegenstelling tot klimaatmodellering van de hele aarde wat gewoon niet kan. Dat is te complex. De enige reden dat klimaatwetenschappers de hele aarde in hun model stoppen is…. tja… dat het toch nieuwskoppen oplevert als je er maar niet bij vertelt dat je iets doet wat strikt wetenschappelijk helemaal niet mag: een model toepassen op een systeem dat complexer is dan dat dat model aankan.

Voor als je deze mooie Slowaakse studie eens wilt opsnorren…

Tja en uiteindelijk zijn dit de dingen die je als freerider of toerskiër nodig hebt. De systemen voor riciso-inschatting. Werner Munter blijkt nog steeds de afgod op dit gebied maar je ziet wat nieuwe elementen komen.

Schoolklassen liepen ook rond op deze zeer boeiende public viewing dag.

Nou nog ff snel…. tja het zijn vooral mannen die sterven in lawines. Dat verrast niet…

Meeste ongelukken bij matig lawinegevaar! Logisch want dan denken mensen massaal: “Het ken net”.

Ook duidelijke zaak. Ski supersteil of behoorlijk vlak en je loopt minder gevaar. Nee dit vertekent omdat die 30-40º gewoon de lekkerste hellingen zijn waar de meeste mensen naar toe trekken. Tja.

In de Alpen de meeste doden aan de noord- en oostkant van de berg. Meest schaduwrijk. Traagste omzetting.

In Slowakije (Lage en Hoge Tatra) opvallend veel ongelukken aan de zuidwestkant. Dat is opmerkelijk.

Ook een interessante studie naar het moment in april 2018 toen er in het oosten van Oostenrijk in 30 uur twee meter sneeuw viel. Hebben wij dat gemist? Wie weet het nog?

Tja rij je dan moe maar voldaan de parkeergarage uit komt dit je tegemoet. Wat een schitterende stad. Juist ook in de herfst. Maar pas in de winter vliegt Transavia weer dagelijks heen en weer vanuit Amsterdam, Rotterdam en Eindhoven.

Mooi spul! De berggebieden strijden erom de ISSW te mogen organiseren. Soort WK voetbal van de lawine- en sneeuwwetenschap. Afsluitend MOET ik gewoon NOG EENS noemen dat ik het intens triest vind dat er in Nederland geen natuurijswetenschappers zijn. Komt nog wel als de Nieuwe Kleine IJstijd eenmaal op gang is gekomen en de vaarwegen weer vaker dichtvriezen.

PS Michael Staudingen, directeur van het Oostenrijkse meteorologische instituut ZAMG, hield nog een praatje over klimaat. Blijkbaar heeft ZAMG hun voorzichtigheid die ze in 2013 officieel uitspraken (zie mijn artikel van destijds) na de super El Ninjo van 2015-2016 weer van zich afgeworpen. Nu werd allen in de zaal opgeroepen de SUV voor de fiets te verruilen en serieus te gaan nadenken over verhuizing naar Mars of dat we als een soort astronauten in de toekomst op aarde in gekoelde kassen zullen leven. Echt waar…. nu ja de volgende klimaatconferentie komt er weer aan en zijn koffer is waarschijnlijk al gepakt.


Hajo

Hajo Smit is afgestudeerd meteoroloog en klimaatdeskundige. In 1991 verliet hij het KNMI na 3 "hele bijzondere" dagen. Hij werd skileraar en natuurgids en vertaalde ondertussen een werk van Nietzsche: "Over de toekomst van ons onderwijs". Aan het einde van het millennium werd hij even een grootheid in het inline skaten en verdiende hij zijn sporen en een boel geld als ICT-copywriter. In 2001 werd hij vader maar de relatie hield niet stand. Een seizoen als mountainbikegids in Griekenland en Oostenrijk en hij was weer boven Jan. Sinds 2006 is hij actief als de nationale wintersportweerman. In 2008 trouwde hij in Oostenrijk. In 2009 kreeg hij een dochter en overleed zijn vader. Zijn permanente studie op het gebied van preventieve geneeskunde en anti-aging begon. Na eerdere successen op andere platforms lanceerde hij 2011 zijn eigen blog wintersportweerman.nl dat snel zeer ruime sponsoring vond. In 2016 schreef hij een boek over Amerikaanse politiek. Een scheiding volgde en veel ruis op de lijn. In december 2017 verhuisde hij naar Oostenrijk en volgde er de opleiding tot paraglidingtandempiloot. Met covid werkte Hajo vele maanden in Nederland als klusser. De covid-winter 2021 verbracht Hajo in Hinterglemm waar Wintersportweerman.nl uit zijn as herrees met gigantische bezoekersrecords en een werkend donatiemodel. Hij sloeg ook zijn vleugels weer uit als journalist, copywriter en marketeer met Bitcoin als nieuwe grote liefde. Sinds mei 2021 verblijft Hajo veel in Zell am See Kaprun, waar hij in de zomer actief is als tandempiloot.

3 reacties

Gesloten voor reacties.